फक्त चॅटिंग नाही, आता AI तुमचा लॅपटॉप स्वतः चालवणार! मायक्रोसॉफ्टचे नवीन 'Fara-7B' नक्की आहे तरी काय?

तुम्ही ChatGPT किंवा Google Gemini वापरता तेव्हा काय घडते? तुम्ही प्रश्न विचारता आणि ते तुम्हाला लिखून उत्तर देते. पण समजा, तुम्ही AI ला सांगितले की, "IRCTC वर जा आणि मुंबई ते नागपूरचे उद्याचे तिकीट बुक कर."

तर आजचे चॅटबॉट्स काय म्हणतात? "क्षमस्व, मी इंटरनेटवर जाऊन तुमच्यासाठी बटणे दाबू शकत नाही." बरोबर ना?

पण, मित्रांनो, हे चित्र आता बदलले आहे. गेल्या २४ तासांत तंत्रज्ञान विश्वात एक मोठी क्रांती झाली आहे. मायक्रोसॉफ्टने (Microsoft) शांतपणे एक नवीन AI मॉडेल लाँच केले आहे, ज्याचे नाव आहे – Fara-7B. हे मॉडेल तुमच्याशी फक्त गप्पा मारत नाही, तर हे चक्क तुमचा माउस (Mouse) आणि कीबोर्ड (Keyboard) वापरून तुमच्या कॉम्प्युटरवर काम करू शकते!

महत्त्वाची टीप: हे तंत्रज्ञान 'Small Language Model' (SLM) प्रकारातील आहे, जे भविष्यात तुमच्या लॅपटॉपवर इंटरनेटशिवायही चालू शकेल.

या ब्लॉगमध्ये आपण सोप्या मराठीत समजून घेऊया की Fara-7B काय आहे, ते काम कसे करते आणि याचा तुम्हाला भविष्यात काय फायदा होणार आहे.

Microsoft Fara-7B AI Agent लॅपटॉप स्क्रीनवर फॉर्म भरताना आणि माउस कंट्रोल करताना

Image created with AI

एकीकडे गुगल आपली ताकद वाढवत आहे, ज्याबद्दल आपण अलीकडेच पाहिले की Google Gemini 3.0 आले असून Jio ग्राहकांसाठी ३५,००० रु. चा प्लॅन मोफत मिळत आहे. पण गुगलच्या या मोठ्या मॉडेलच्या स्पर्धेत मायक्रोसॉफ्टने हे 'छोटे' पण 'कृतीशील' (Action-oriented) मॉडेल आणून वेगळीच बाजी मारली आहे.

१. Fara-7B म्हणजे नक्की काय? (What is Fara-7B?)

Fara-7B हे मायक्रोसॉफ्टने विकसित केलेले एक 'Agentic AI' (एजंट एआय) आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, आतापर्यंतचे AI हे 'सल्लागार' (Consultant) होते, पण Fara-7B हे तुमच्या हाताखाली काम करणाऱ्या 'इंटर्न' (Intern) सारखे आहे.

नाव: Fara-7B
प्रकार: Small Language Model (SLM)
पॅरामीटर्स: 7 बिलियन (म्हणूनच नावात 7B आहे)
वैशिष्ट्य: हे स्क्रीनवरील गोष्टी पाहू शकते आणि त्यावर क्लिक करू शकते.

'SLM' म्हणजे काय आणि ते महत्त्वाचे का आहे?

'Large Language Models' (LLM) जसे की GPT-4 हे आकाराने खूप मोठे असतात आणि त्यांना चालवण्यासाठी सुपर-कॉम्प्युटर लागतात. याउलट, SLM (Small Language Models) हे आकाराने लहान असतात. ते कमी पॉवरमध्ये आणि अगदी तुमच्या घरच्या लॅपटॉपवरही वेगाने चालू शकतात. मायक्रोसॉफ्टचे हे पाऊल भविष्यातील 'पर्सनल AI' च्या दिशेने टाकलेले सर्वात मोठे पाऊल आहे.

२. हे काम कसे करते? (How Does It Work?)

तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की, एका सॉफ्टवेअरला कसे कळणार की 'Submit' बटन कुठे आहे? याचे उत्तर 'Computer Vision' (संगणकीय दृष्टी) मध्ये दडलेले आहे.

AI काम करण्याची प्रक्रिया: पाहणे, कोऑर्डिनेट्स समजणे आणि क्लिक करणे (Perception to Action Diagram)

Image created with AI

Fara-7B ची काम करण्याची पद्धत आपण ३ टप्प्यात समजू शकतो:

पाहणे (Perception): जसे तुम्ही डोळ्यांनी स्क्रीन पाहता, तसेच Fara-7B तुमच्या स्क्रीनचा वारंवार 'स्क्रीनशॉट' घेते.
समजणे (Reasoning): स्क्रीनशॉटमध्ये त्याला दिसते की, 'Login' बटन निळ्या रंगाचे आहे आणि ते उजव्या कोपऱ्यात आहे. त्याचे स्थान (Coordinates X, Y) ते शोधून काढते.
कृती करणे (Action): त्यानंतर ते मॉडेल तुमच्या कॉम्प्युटरला कमांड देते - "माउस कर्सर X, Y या जागी ने आणि क्लिक कर."

हे सर्व इतक्या वेगाने घडते की तुम्हाला वाटेल कोणीतरी अदृश्य माणूस तुमचा संगणक चालवत आहे.

जसे गूगलचे क्रांतिकारी AI कॅन्सरवरील औषध शोधाला सुपर-स्पीड देत आहे, तसेच मायक्रोसॉफ्टचे हे तंत्रज्ञान आपल्या दैनंदिन 'बोरिंग' कामांना सुपर-स्पीड देणार आहे.

३. सामान्य माणसाला याचा काय फायदा? (Use Cases)

फक्त शास्त्रज्ञांसाठी नाही, तर तुमच्या-माझ्यासाठी हे मॉडेल कसे उपयोगी ठरेल?

अ) सरकारी आणि लांबलचक फॉर्म भरणे

तुम्हाला आधार अपडेट करायचे असेल किंवा स्कॉलरशिपचा फॉर्म भरायचा असेल, तर तिथे १०० रकाने असतात. Fara-7B ला तुम्ही तुमची पीडीएफ (PDF) दिली तर ते स्वतः तो फॉर्म उघडून, योग्य माहिती योग्य रकान्यात भरू शकते.

ब) स्वस्त डील शोधणे (Shopping)

तुम्ही त्याला सांगू शकता: "अमेझॉन, फ्लिपकार्ट आणि क्रोमावर जाऊन iPhone 16 ची किंमत बघ आणि जिथे सर्वात स्वस्त असेल, ती लिंक मला दे." हे मॉडेल तिन्ही वेबसाइट उघडून, सर्च करून तुम्हाला रिझल्ट देईल.

क) ऑफिसची कामे (Automation)

एक्सेल शीटमधील डेटा सॉफ्टवेअरमध्ये चढवणे, रोजचे रिपोर्ट्स पाठवणे ही कामे आता AI करेल.

भारतासारख्या देशात जिथे डिजिटल साक्षरता वेगाने वाढत आहे, तिथे असे तंत्रज्ञान खूप मोठी भूमिका बजावेल. म्हणूनच, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) ही भारताच्या भविष्याचा नवा 'सारथी' ठरणार आहे, हे नक्की.

४. सुरक्षितता आणि धोके (Safety & Risks) - हे नक्की वाचा!

जेव्हा एखादे सॉफ्टवेअर तुमचा माउस आणि कीबोर्ड ताक्यात घेते, तेव्हा मनात भीती असणे साहजिक आहे. Fara-7B वापरताना काही गोष्टींची काळजी घेणे गरजेचे आहे:

Looping (लूपिंग): कधीकधी AI एकाच पानावर अडकून पडू शकते आणि सतत क्लिक करू शकते.
Hallucinations (भास): AI ला कधीकधी नसलेले बटन दिसू शकते. जर त्याने 'Cancel' ऐवजी 'Delete All' वर क्लिक केले तर?
डेटा प्रायव्हसी: हे मॉडेल सध्या 'सँडबॉक्स' (Sandbox) म्हणजे एका बंदिस्त डिजिटल खोलीत वापरण्याचा सल्ला मायक्रोसॉफ्टने दिला आहे. थेट तुमच्या बँकेच्या कामासाठी याचा वापर करणे सध्या तरी धोकादायक ठरू शकते.

५. निष्कर्ष (Conclusion)

मायक्रोसॉफ्टचे Fara-7B हे दाखवून देते की AI आता फक्त 'चॅट' करण्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाही. ते आता 'कृती' करण्याच्या युगात प्रवेश करत आहे. जरी हे तंत्रज्ञान अजून नवीन (Experimental) असले, तरी पुढील ६ ते १२ महिन्यात हे आपल्या Windows 11 चा एक भाग बनण्याची शक्यता आहे.

तुम्हाला काय वाटते? तुम्ही तुमच्या लॅपटॉपचा ताबा AI च्या हातात द्यायला तयार आहात का? खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की सांगा!

अशाच नवीन आणि रोमांचक तंत्रज्ञान बातम्यांसाठी 'मराठी विज्ञान' ला फॉलो करायला विसरू नका!

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

चीनने १६ दिवसांत केले, नासाला ९ महिने का लागले? सुनीता विल्यम्स आणि चिनी मोहिमेतील हा मोठा फरक वाचा!

चीनने १६ दिवसांत केले, नासाला ९ महिने का लागले? सुनीता विल्यम्स आणि चिनी मोहिमेतील 'हा' फरक वाचा! मित्रहो, १८ मार्च २०२५ ची ती तारीख तुम्हाला आठवत असेलच! सुनीता विल्यम्स आणि बुच विल्मोर तब्बल २८६ दिवसांच्या (जवळपास ९ महिने) दीर्घ प्रतीक्षेनंतर पृथ्वीवर सुखरूप परतले. 'स्टार लायनर' यानातील तांत्रिक बिघाडामुळे त्यांची ८ दिवसांची ट्रिप ९ महिन्यांची झाली. पण, या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर आता एक बातमी जगभरातील वैज्ञानिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. चीनने त्यांच्या अंतराळवीरांच्या मदतीसाठी अवघ्या १६ दिवसांत नवीन रॉकेट लाँच केले आहे. प्रश्न असा पडतो की, नासासारख्या प्रगत संस्थेला निर्णय घ्यायला जिथे महिने लागले, तिथे चीनने हे इतक्या वेगाने कसे केले? चीनकडे अशी कोणती टेक्नॉलॉजी आहे जी अमेरिकेकडे नाही? आजच्या या सविस्तर लेखात आपण या 'स्पीड' मागचे विज्ञान आणि भारतासाठी त्याचे महत्त्व समजून घेणार आहोत. Image created with AI नेमकं काय घडलं? चीनवर कोणतं संकट आलं? चीनचे 'तिआंगोंग' (...

भारताचा 'ध्रुव ६४' प्रोसेसर लाँच! आता चायनीज चिप्सची सुट्टी?

तंत्रज्ञान विशेष भारताचा 'ध्रुव ६४' (Dhruv 64): भारताने बनवला गॅजेट्सचा 'स्वदेशी मेंदू'! चीन आणि अमेरिकेच्या वर्चस्वाला आता पूर्णविराम? १६ डिसेंबर २०२५ च्या ऐतिहासिक लाँचिंगचे सखोल विश्लेषण. हा मायक्रोप्रोसेसर तुमचं आयुष्य कसं बदलणार? तुम्ही हे वाक्य वाचत असताना तुमच्या हातात जो मोबाईल आहे, किंवा ज्या लॅपटॉपवर तुम्ही काम करत आहात, त्याचा 'मेंदू' म्हणजेच प्रोसेसर (Processor) कोणी बनवला आहे? उत्तर ९९% हेच असणार - इंटेल (Intel), क्वालकॉम (Qualcomm) किंवा मीडियाटेक (MediaTek). म्हणजेच सोप्या भाषेत सांगायचे तर, अमेरिकन किंवा तैवानी कंपन्या. जगातील सर्वात जास्त तरुण लोकसंख्या असलेला आणि आयटी (IT) क्षेत्रात महासत्ता असलेला भारत, आपल्याच संगणकांचे आणि मोबाईलचे 'मेंदू' बनवण्यासाठी आजवर दुसऱ्यांवर अवलंबून होता. यामुळे केवळ आपले अब्जावधी डॉलर्स बाहेर जात नव्हते, तर आपली राष्ट्रीय सुरक्षाही धोक्यात होती. पण, १६ डिसे...

डार्क चॉकलेट खरंच म्हातारपण रोखतं का? जाणून घ्या गोड सत्यामागचे विज्ञान!

डार्क चॉकलेट आणि वृद्धत्व: म्हातारपण रोखणारं 'गोड' रहस्य आणि त्यामागचं विज्ञान! दिनांक: १२ डिसेंबर २०२५ तुम्हाला चॉकलेट खायला आवडते का? लहानपणी "जास्त चॉकलेट खाऊ नकोस, दात किडतील" हे वाक्य आपण सर्वांनीच ऐकले आहे. पण, जर मी तुम्हाला सांगितले की चॉकलेट खाल्ल्याने तुमचे वय वाढण्याचा वेग मंदावू शकतो, तर तुमचा विश्वास बसेल का? होय, हे खरे आहे! गेल्या २४ तासांत विज्ञान विश्वात एका नवीन संशोधनाची जोरदार चर्चा आहे. शास्त्रज्ञांनी चॉकलेटमधील एका अशा घटकावर प्रकाश टाकला आहे, जो आपल्याला केवळ आनंदीच ठेवत नाही, तर आपल्या शरीरातील पेशींना तरुण ठेवण्यासही मदत करतो. पण थांबा! बाजारात मिळणारे ५-१० रुपयांचे कोणतेही चॉकलेट खाऊन हे फायदे मिळणार नाहीत. यामागे एक विशेष विज्ञान आहे. या लेखात आपण 'डार्क चॉकलेट आणि अँटी-एजिंग' (Dark Chocolate Anti-aging Benefits) मागचे सत्य, त्यातील 'थिओब्रोमाईन' ( Theobromine ) या घटकाची जादू आणि बाजारातून योग्य चॉकलेट कसे निवडावे, हे सविस्तर पाहणार आहोत. Image created with AI १. नव...

जाणून घ्या: तुमच्या मोबाईलमधील प्रोसेसर (Processor) नक्की बनतो तरी कसा?

सेमीकंडक्टर चिप: नदीतील वाळूपासून बनणारा 'स्मार्ट' मेंदू! (संपूर्ण विज्ञान) तुमचा स्मार्टफोन असो वा अत्याधुनिक लढाऊ विमान, सर्वांचा जीव एका छोट्याशा 'चिप'मध्ये अडकला आहे. जाणून घ्या वाळूच्या कणापासून सिलिकॉन व्हॅलीपर्यंतचा हा अचंबित करणारा प्रवास. फोटो सौजन्य: Gemini AI (Generated Image) तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का? ज्या मोबाईलवर तुम्ही हा लेख वाचत आहात, ज्या लॅपटॉपवर तुम्ही काम करता, किंवा आधुनिक कार्स ज्या स्वतःहून रस्ता शोधतात... या सर्वांना चालवणारी ही 'बुद्धिमत्ता' नक्की येते कुठून? याचे उत्तर एका छोट्याशा काळ्या चौरस तुकड्यात दडलेले आहे, ज्याला आपण 'सेमीकंडक्टर चिप' किंवा 'मायक्रोचिप' (Microchip) म्हणतो. सध्या जगभरात या चिप्सवरून मोठे 'महायुद्ध' (Tech War) सुरू आहे. अमेरिका, चीन, ताइवान आणि आता भारत... प्रत्येक देशाला स्वतःच्या जमिनीवर या चिप्स बनवायच्या आहेत. टाटा समूहाने गुजरात आणि आसाममध्ये हजारो कोटींचे प्रकल्प सुरू केले आहेत. पण नक्की काय असते या चिपमध्...

Planetary Parade 2026: विज्ञान दिनी ग्रहांचे दुर्मिळ संचलन - दुर्बिणीशिवाय काय दिसेल?

२८ फेब्रुवारी २०२६: विज्ञान दिनी अवकाशात घडणार ६ ग्रहांची महा-परेड! (संपूर्ण मार्गदर्शक) थोडक्यात: यंदाचा राष्ट्रीय विज्ञान दिवस (National Science Day) भारतासाठी आणि जगासाठी एक खगोलीय भेट घेऊन येत आहे. बुध, शुक्र, मंगळ, गुरू, शनि आणि युरेनस हे सहा ग्रह एका रेषेत दिसणार आहेत. हे दृश्य भारतातून कसे, कधी आणि कोठून पाहायचे? याची ही इत्यंभूत माहिती. नमस्कार विज्ञानप्रेमी मित्रांनो, दरवर्षी २८ फेब्रुवारी हा दिवस आपण 'सर सी. व्ही. रमन' यांनी शोधलेल्या 'रमन इफेक्ट'च्या स्मरणार्थ 'राष्ट्रीय विज्ञान दिवस' म्हणून साजरा करतो. शाळा-महाविद्यालयांमध्ये विज्ञानाचे प्रकल्प मांडले जातात, भाषणे होतात. पण, २०२६ साली निसर्गानेच जणू या दिवसाचे औचित्य साधून आपल्याला एक अद्भुत भेट दिली आहे. येत्या काही दिवसांत, विशेषतः २८ फेब्रुवारीच्या संध्याकाळी, आपल्या सूर्यमालेतील ६ प्रमुख सदस्य (ग्रह) एका रांगेत उभे राहून आपल्याला दर्शन देणार आहेत. या घटनेला खगोलशास्त्रात 'प्लॅनेटरी परेड' (Planetary Parade) किंवा 'ग्रहांचे संचलन' म्हटले ...

Super-Eddington Black Hole: विश्वातील सर्वात 'भुकेले' कृष्णविवर कसे सापडले?

विश्वाची भूक: भौतिकशास्त्राचे नियम मोडणारा 'सुपर-एडिंग्टन' कृष्णविवर! (Super-Eddington Black Hole Explained) विश्वाच्या सुरुवातीला सूर्यापेक्षा अब्जावधी पट मोठी कृष्णविवरे कशी जन्माला आली? या महाकाय कोड्याचे उत्तर अखेर सापडले आहे. जाणून घ्या LID-568 आणि 'एडिंग्टन लिमिट'चे रहस्य. "नियम हे मोडण्यासाठीच असतात," हे वाक्य आपण अनेकदा चित्रपटात ऐकतो. पण जेव्हा विश्वातील सर्वात शक्तिशाली घटक - 'कृष्णविवर' (Black Hole) - भौतिकशास्त्राचे मूलभूत नियम मोडू लागतात, तेव्हा मात्र शास्त्रज्ञांच्या भुवया उंचावतात. जानेवारी २०२६ च्या अखेरीस खगोलशास्त्राच्या जगात एक खळबळ उडाली. 'जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप' (James Webb Space Telescope) आणि 'चंद्रा एक्सरे ऑब्झर्व्हेटरी' यांनी मिळून अंतराळाच्या खोल गर्भात एका अशा प्राचीन 'राक्षसाचा' शोध लावला आहे, जो आपल्या कल्पनेपेक्षाही जास्त 'खादाड' आहे. या कृष्णविवराचे नाव ...

इस्त्रोची कमाल! आता अंतराळातही सुरू होतोय 'पेट्रोल पंप'; जाणून घ्या PSLV-C62 मिशनची खास माहिती.

इस्त्रोची अंतराळात ऐतिहासिक झेप! भारताचा पहिला 'स्पेस पेट्रोल पंप' सज्ज; PSLV-C62 आणि 'AayulSAT' बदलणार जगाचे भविष्य नमस्कार विज्ञानप्रेमींनो, कल्पना करा, तुम्ही एक नवीन लक्झरी कार विकत घेतली आहे. तिचे इंजिन उत्तम आहे, टायर्स नवीन आहेत, एसी जोरात चालतोय आणि म्युझिक सिस्टीमही भारी आहे. पण, अचानक त्या कारमधील पेट्रोल संपते. आता कंपनी तुम्हाला म्हणते, "सॉरी, या कारमध्ये पुन्हा पेट्रोल भरता येत नाही. तुम्हाला आता ही कार फेकून द्यावी लागेल आणि नवीन कार विकत घ्यावी लागेल." तुम्हाला हे ऐकून धक्का बसेल ना? किती मोठा मूर्खपणा आणि पैशांची नासाडी आहे ही! पण दुर्दैवाने, गेली ६०-७० वर्षे अंतराळात (Space) हेच घडत आले आहे. आपण शेकडो, हजारो कोटी रुपये खर्च करून सॅटेलाइट (उपग्रह) अंतराळात पाठवतो. जोपर्यंत त्यांच्यात इंधन असते, तोपर्यंत ते काम करतात. एकदा का इंधन संपले, की त्यांची सर्व यंत्रणा (Electronics, Camera, Sensors) चालू असूनही ते 'मृत' घोषित केले जातात आणि अं...

हिऱ्यांचा पाऊस पाडणारा 'लिंबू' ग्रह! नासाचा आजवरचा सर्वात विचित्र शोध.

लहानपणी भूगोलाच्या पुस्तकात आपण एक वाक्य नेहमी वाचले आहे - "पृथ्वी गोल आहे." केवळ पृथ्वीच नाही, तर मंगळ, गुरू, सूर्य आणि आकाशातील दिसणारा चंद्र, हे सर्व खगोलीय घटक गोलाकार आहेत. विश्वाचा हा एक अघोषित नियमच आहे की, जेव्हा एखादा ग्रह तयार होतो, तेव्हा स्वतःच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे तो नैसर्गिकरित्या 'गोल' आकार धारण करतो. पण, विज्ञानाचे सौंदर्यच हे आहे की, जिथे नियम संपतात, तिथे खरी जादू सुरू होते. हा गोलाकार असण्याचा नियम आता मोडीत निघाला आहे. नासाच्या (NASA) अत्याधुनिक जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (JWST) ने अंतराळात एक असा विचित्र ग्रह शोधून काढला आहे, ज्याचा आकार गोल नसून चक्क 'लिंबासारखा' (Lemon Shaped) किंवा एखाद्या रग्बी बॉलसारखा आहे. इतकेच नाही, तर या ग्रहावर पाण्याची एकही बाटली मिळणार नाही, पण तिथे आकाशातून चक्क हिऱ्यांचा पाऊस (Diamond Rain) पडतो! या ग्रहाचे नाव आहे - PSR J2322-2650b . हा ग्रह आपल्या पृथ्वीपेक्षा कसा वेगळा आहे? तिथे हिरे का पडतात? आणि एक गोल ग्रह 'लिंबू' कसा झाला? या लेखात आपण या रहस्यमयी जगाचा सविस्तर प्रवास...

Solid State Battery: मोबाईल आणि इलेक्ट्रिक वाहनांचे भविष्य बदलणारे तंत्रज्ञान!

पेट्रोल-डिझेल विसरा! १००० किमी रेंज देणारी 'सॉलिड स्टेट बॅटरी' कशी काम करते? भविष्यातील तंत्रज्ञान: सुरक्षित, वेगवान आणि शक्तिशाली. तारीख: ९ जानेवारी २०२६ कल्पना करा... तुमची इलेक्ट्रिक गाडी (EV) तुम्ही फक्त १० मिनिटे चार्ज केली आणि त्यानंतर ती नॉन-स्टॉप मुंबई ते दिल्ली धावली. किंवा तुमचा स्मार्ट फोन, ज्याला तुम्ही आठवड्यातून फक्त एकदाच चार्ज करताय. हे वाचायला एखाद्या सायन्स फिक्शन चित्रपटासारखे वाटते ना? पण हे आता स्वप्न राहिले नाही. सध्या लास वेगासमध्ये सुरू असलेल्या CES 2026 (Consumer Electronics Show) मध्ये हे स्पष्ट झाले आहे की आपण बॅटरीच्या एका नव्या युगात प्रवेश करत आहोत. या युगाचे नाव आहे – सॉलिड स्टेट बॅटरी (Solid State Battery). आजच्या या सविस्तर लेखात आपण या क्रांतीकारी तंत्रज्ञानाचे प्रत्येक पैलू उलगडून पाहणार आहोत. अगदी अणू-रेणूंच्या (Atoms) स्तरापासून ते बाजारातील अर्थकारणापर्यंत, हा लेख वाचल्यानंतर तुम्हाला दुसऱ्या कोणत्याही वेबसाइटवर जाण्याची गरज पडणार नाही. Image created with AI १. बॅटरीचा प्रवास: १८०० ते २०२...

जमिनीखाली ७०० मीटर खोल: चीनमध्ये सुरू झाली जगातील सर्वात मोठी 'रहस्यमय' प्रयोगशाळा! (JUNO)

Image created with AI कल्पना करा, जर मी तुम्हाला सांगितले की, अगदी याच क्षणी... तुम्ही हे वाक्य वाचत असताना... तुमच्या शरीरातून कोट्यवधी सूक्ष्म कण (Particles) बुलेटच्या वेगाने आरपार जात आहेत , आणि तुम्हाला त्याचा साधा स्पर्शही जाणवत नाहीये, तर? हे एखाद्या सायन्स फिक्शन चित्रपटाचे कथानक वाटू शकते, पण हे १००% सत्य आहे! या अदृश्य आणि 'भुतासारखे' वागणाऱ्या कणांना विज्ञानाच्या भाषेत 'न्यूट्रिनो' (Neutrinos) म्हणतात. आजवर मानवाच्या हाती न लागणाऱ्या या कणांना पकडण्यासाठी चीनने एक अवाढव्य पाऊल उचलले आहे. चीनच्या दक्षिण भागातील काईपिंग (Kaiping) शहरात, जमिनीखाली तब्बल ७०० मीटर खोल जगातील सर्वात मोठी भूमिगत प्रयोगशाळा 'जुनो' (JUNO) उभी राहिली आहे. जमिनीच्या पोटात इतक्या खोलवर हे वैज्ञानिक नक्की काय शोधत आहेत? तिथे एलियन्सचा शोध सुरू आहे की विश्वाच्या उत्पत्तीचे रहस्य उलगडणार आहे? आणि सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न – या महाकाय प्रयोगाचा तुमच्या-आमच्या आयुष्यावर काय परिणाम होणार? चला, विज्ञानाच्या या सर्वात मोठ्या 'अंडरग्राउंड' रहस्यकथेचा...

मराठीतून विज्ञान

हा ब्लॉग शोधा