मुख्य सामग्रीवर वगळा

दुधाच्या उत्पादनावरील 'शत्रू' सापडला! IBR रोगावर भारताची पहिली स्वदेशी लस, 'रक्षक' कवच सज्ज!

भारताच्या 'पांढऱ्या क्रांती'चे सर्वात मोठे संकट दूर!


दुधाच्या उत्पादनावरील 'शत्रू' सापडला! IBR रोगावर भारताची पहिली स्वदेशी लस, 'रक्षक' कवच सज्ज!

चित्र सौजन्य (Image Credit): AI निर्मित ग्राफिक्स


दूध उत्पादनातील 'सायलेंट किलर'

भारताचे सर्वात मोठे यश कशात असेल? ते म्हणजे आपल्या पांढऱ्या क्रांतीत (White Revolution)! आज आपला देश जगात दूध उत्पादनात पहिल्या क्रमांकावर आहे. पण हे यश टिकवून ठेवण्यासाठी, शेतकऱ्यांच्या दुभत्या जनावरांना (Dairy Animals) एका अदृश्य शत्रूपासून वाचवणे खूप महत्त्वाचे होते.


हा शत्रू म्हणजे IBR (Infectious Bovine Rhinotracheitis) नावाचा विषाणूजन्य रोग.


IBR हा फारसा चर्चेत नसला तरी, तो गुपचूप शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान करतो. हा रोग जनावरांमध्ये वांझपणा (Infertility), गर्भपात (Abortions) आणि दूध उत्पादनात मोठी घट आणतो. IBR मुळे भारतात दरवर्षी सुमारे ₹ १८,००० कोटींपेक्षा अधिक नुकसान होते, असा अंदाज आहे!


या 'सायलेंट किलर'वर मात करण्यासाठी, हैदराबादस्थित इंडियन इम्युनॉलॉजिकल्स लिमिटेड (IIL) या कंपनीने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. सोमवारी (२९ सप्टेंबर २०२५) गुजरातच्या आणंद येथे, IIL ने भारताची पहिली पूर्णपणे स्वदेशी IBR लस लाँच केली आहे.


हा केवळ एक वैज्ञानिक शोध नाही, तर भारतातील कोट्यवधी शेतकरी आणि दुग्धव्यवसायासाठी एक मोठे 'रक्षक कवच' आहे.

IBR म्हणजे काय आणि ते शेतकऱ्यांसाठी इतके धोकादायक का आहे?

IBR हा रोग बोव्हाईन हर्पिस व्हायरस-१ (Bovine Herpes Virus-1 - BHV-1) मुळे होतो. हा रोग सामान्य सर्दी-खोकल्यासारखा सुरू होतो, पण तो थेट जनावरांच्या प्रजनन संस्थेवर (Reproductive System) हल्ला करतो.

IBR चे तीन मोठे धोके

  1. उत्पादकता घट: गायी आणि म्हशींमध्ये दूध उत्पादन अचानक आणि मोठ्या प्रमाणात कमी होते.
  2. गर्भपात आणि वांझपणा: हा सर्वात मोठा धोका आहे. IBR मुळे जनावरांना वारंवार गर्भपात होतो किंवा ते वांझ (Infertile) बनतात. दुग्धव्यवसायासाठी हा आर्थिक फटका असतो.
  3. संक्रमण: हा विषाणू हवेमार्फत (Aerosol) आणि संसर्गित बैलांच्या वीर्यामार्फत (Semen from infected bulls) देखील पसरतो. यामुळे कळपात (Herd) हा रोग अतिशय जलद पसरतो.

भारतातील ३२% पेक्षा जास्त जनावरे या रोगाने ग्रस्त आहेत. यावर कोणतीही विशिष्ट उपचार पद्धती (Specific Treatment) उपलब्ध नव्हती, त्यामुळे प्रतिबंध (Prevention) हाच एकमेव उपाय होता. पण आता IIL च्या प्रयत्नांमुळे 'प्रतिबंधाचे' हे काम अधिक प्रभावी होणार आहे.


'DIVA' लस: ही सामान्य लस नाही!

IIL ने विकसित केलेली ही लस सामान्य लस नाही. ती एक अत्याधुनिक तंत्रज्ञान वापरणारी 'gE-deleted DIVA marker vaccine' आहे.

हे नाव थोडे क्लिष्ट असले तरी, याचा अर्थ अत्यंत महत्त्वाचा आहे:

DIVA म्हणजे काय?

DIVA म्हणजे Differentiating Infected from Vaccinated Animals. मराठीत याचा अर्थ 'संसर्ग झालेले आणि लस दिलेले प्राणी यांत फरक ओळखणे'.


पारंपरिक लस (Conventional Vaccine) दिल्यावर, लसीकरण केलेल्या प्राण्याच्या रक्तात आणि नैसर्गिकरित्या संसर्ग झालेल्या प्राण्याच्या रक्तात एकसारखे प्रतिपिंड (Antibodies) तयार होतात. त्यामुळे, चाचणी केल्यास (Testing) कोणता प्राणी फक्त लसीकरणामुळे (Vaccination) सुरक्षित आहे आणि कोणाला खरोखर संसर्ग झाला होता, हे कळत नाही.

gE-deleted तंत्रज्ञान

IIL ने विकसित केलेल्या या लसीमध्ये IBR विषाणूचा एक विशिष्ट भाग (Glucoprotein E - gE) काढून टाकला जातो.

  •  लस दिलेला प्राणी: या लसीमुळे त्यांच्या शरीरात gE-प्रतिपिंड तयार होत नाहीत.
  •  संसर्ग झालेला प्राणी: नैसर्गिक संसर्ग झाल्यास, शरीरात gE-प्रतिपिंड तयार होतात.

यामुळे डॉक्टर्स एका साध्या रक्त चाचणीद्वारे (Blood Test) सहज ओळखू शकतात की, कळपात कोणती जनावरे फक्त लसीकरणामुळे सुरक्षित आहेत आणि कोणत्या जनावरांमध्ये विषाणूचा नैसर्गिक संसर्ग झाला आहे.

हे तंत्रज्ञान IBR सारख्या रोगांना देशातून पूर्णपणे काढून टाकण्यासाठी (Eradication) खूप महत्त्वाचे आहे, कारण यामुळे संसर्गग्रस्त जनावरांची ओळख पटकन होते आणि त्यांना कळपातून वेगळे (Isolate) करता येते.

चित्र सौजन्य (Image Credit): AI निर्मित ग्राफिक्स


स्वदेशी आणि 'आत्मनिर्भर' भारताचे यश

या लसीच्या लाँचमुळे भारताला अनेक स्तरांवर फायदा होणार आहे:

  • आर्थिक संरक्षण: १८,००० कोटी रुपयांचे नुकसान टळल्यास, या पैशांचा थेट फायदा शेतकऱ्यांच्या खिशात आणि राष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेत होईल.
  • दुग्धोत्पादन स्थिरता: जनावरांमधील वांझपणा आणि गर्भपात कमी झाल्यास, दुधाचे उत्पादन अधिक स्थिर आणि शाश्वत (Sustainable) होईल. यामुळे जागतिक बाजारात भारताचे स्थान आणखी मजबूत होईल.
  • आत्मनिर्भरता: IBR वर आजपर्यंत कोणतीही स्वदेशी लस उपलब्ध नव्हती. IIL ने राष्ट्रीय दुग्धविकास मंडळाच्या (NDDB - National Dairy Development Board) सहकार्याने हे यश मिळवले आहे. हे मेक इन इंडिया आणि आत्मनिर्भर भारत अभियानाचे मोठे प्रतीक आहे.
  • वैज्ञानिक क्षमता: अत्यंत अत्याधुनिक DIVA तंत्रज्ञान वापरून लस विकसित करण्याची क्षमता भारतीयांमध्ये आहे, हे यातून सिद्ध होते.


निष्कर्ष:

इंडियन इम्युनॉलॉजकल्स लिमिटेडने विकसित केलेली 'रक्षा-IBR™' (Raksha-IBR™) नावाची ही स्वदेशी लस केवळ एक औषध नाही, तर भारतातील कोट्यवधी पशुपालक आणि शेतकऱ्यांच्या आर्थिक सुरक्षिततेची हमी आहे.


IBR सारख्या अदृश्य शत्रूवर मात करून, भारताने आपल्या पांढऱ्या क्रांतीच्या भविष्याला एक मजबूत वैज्ञानिक आधार दिला आहे. आता गरज आहे ती देशभरात ही लस प्रभावीपणे वापरण्याची, जेणेकरून आपले दुग्ध उत्पादन निर्धोक राहील!


तुमचे मत काय आहे? या लसीमुळे भारतातील पशुपालकांच्या जीवनात काय बदल होतील, असे तुम्हाला वाटते? कमेंटमध्ये नक्की कळवा.

Labels:

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

चीनने १६ दिवसांत केले, नासाला ९ महिने का लागले? सुनीता विल्यम्स आणि चिनी मोहिमेतील हा मोठा फरक वाचा!

चीनने १६ दिवसांत केले, नासाला ९ महिने का लागले? सुनीता विल्यम्स आणि चिनी मोहिमेतील 'हा' फरक वाचा! मित्रहो, १८ मार्च २०२५ ची ती तारीख तुम्हाला आठवत असेलच! सुनीता विल्यम्स आणि बुच विल्मोर तब्बल २८६ दिवसांच्या (जवळपास ९ महिने) दीर्घ प्रतीक्षेनंतर पृथ्वीवर सुखरूप परतले. 'स्टार लायनर' यानातील तांत्रिक बिघाडामुळे त्यांची ८ दिवसांची ट्रिप ९ महिन्यांची झाली. पण, या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर आता एक बातमी जगभरातील वैज्ञानिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. चीनने त्यांच्या अंतराळवीरांच्या मदतीसाठी अवघ्या १६ दिवसांत नवीन रॉकेट लाँच केले आहे. प्रश्न असा पडतो की, नासासारख्या प्रगत संस्थेला निर्णय घ्यायला जिथे महिने लागले, तिथे चीनने हे इतक्या वेगाने कसे केले? चीनकडे अशी कोणती टेक्नॉलॉजी आहे जी अमेरिकेकडे नाही? आजच्या या सविस्तर लेखात आपण या 'स्पीड' मागचे विज्ञान आणि भारतासाठी त्याचे महत्त्व समजून घेणार आहोत. Image created with AI नेमकं काय घडलं? चीनवर कोणतं संकट आलं? चीनचे 'तिआंगोंग' (...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

भारताचा 'ध्रुव ६४' प्रोसेसर लाँच! आता चायनीज चिप्सची सुट्टी?

तंत्रज्ञान विशेष भारताचा 'ध्रुव ६४' (Dhruv 64): भारताने बनवला गॅजेट्सचा 'स्वदेशी मेंदू'! चीन आणि अमेरिकेच्या वर्चस्वाला आता पूर्णविराम? १६ डिसेंबर २०२५ च्या ऐतिहासिक लाँचिंगचे सखोल विश्लेषण. हा मायक्रोप्रोसेसर तुमचं आयुष्य कसं बदलणार? तुम्ही हे वाक्य वाचत असताना तुमच्या हातात जो मोबाईल आहे, किंवा ज्या लॅपटॉपवर तुम्ही काम करत आहात, त्याचा 'मेंदू' म्हणजेच प्रोसेसर (Processor) कोणी बनवला आहे? उत्तर ९९% हेच असणार - इंटेल (Intel), क्वालकॉम (Qualcomm) किंवा मीडियाटेक (MediaTek). म्हणजेच सोप्या भाषेत सांगायचे तर, अमेरिकन किंवा तैवानी कंपन्या. जगातील सर्वात जास्त तरुण लोकसंख्या असलेला आणि आयटी (IT) क्षेत्रात महासत्ता असलेला भारत, आपल्याच संगणकांचे आणि मोबाईलचे 'मेंदू' बनवण्यासाठी आजवर दुसऱ्यांवर अवलंबून होता. यामुळे केवळ आपले अब्जावधी डॉलर्स बाहेर जात नव्हते, तर आपली राष्ट्रीय सुरक्षाही धोक्यात होती. पण, १६ डिसे...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

डार्क चॉकलेट खरंच म्हातारपण रोखतं का? जाणून घ्या गोड सत्यामागचे विज्ञान!

डार्क चॉकलेट आणि वृद्धत्व: म्हातारपण रोखणारं 'गोड' रहस्य आणि त्यामागचं विज्ञान! दिनांक: १२ डिसेंबर २०२५ तुम्हाला चॉकलेट खायला आवडते का? लहानपणी "जास्त चॉकलेट खाऊ नकोस, दात किडतील" हे वाक्य आपण सर्वांनीच ऐकले आहे. पण, जर मी तुम्हाला सांगितले की चॉकलेट खाल्ल्याने तुमचे वय वाढण्याचा वेग मंदावू शकतो, तर तुमचा विश्वास बसेल का? होय, हे खरे आहे! गेल्या २४ तासांत विज्ञान विश्वात एका नवीन संशोधनाची जोरदार चर्चा आहे. शास्त्रज्ञांनी चॉकलेटमधील एका अशा घटकावर प्रकाश टाकला आहे, जो आपल्याला केवळ आनंदीच ठेवत नाही, तर आपल्या शरीरातील पेशींना तरुण ठेवण्यासही मदत करतो. पण थांबा! बाजारात मिळणारे ५-१० रुपयांचे कोणतेही चॉकलेट खाऊन हे फायदे मिळणार नाहीत. यामागे एक विशेष विज्ञान आहे. या लेखात आपण 'डार्क चॉकलेट आणि अँटी-एजिंग' (Dark Chocolate Anti-aging Benefits) मागचे सत्य, त्यातील 'थिओब्रोमाईन' ( Theobromine ) या घटकाची जादू आणि बाजारातून योग्य चॉकलेट कसे निवडावे, हे सविस्तर पाहणार आहोत. Image created with AI १. नव...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

जाणून घ्या: तुमच्या मोबाईलमधील प्रोसेसर (Processor) नक्की बनतो तरी कसा?

सेमीकंडक्टर चिप: नदीतील वाळूपासून बनणारा 'स्मार्ट' मेंदू! (संपूर्ण विज्ञान) तुमचा स्मार्टफोन असो वा अत्याधुनिक लढाऊ विमान, सर्वांचा जीव एका छोट्याशा 'चिप'मध्ये अडकला आहे. जाणून घ्या वाळूच्या कणापासून सिलिकॉन व्हॅलीपर्यंतचा हा अचंबित करणारा प्रवास. फोटो सौजन्य: Gemini AI (Generated Image) तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का? ज्या मोबाईलवर तुम्ही हा लेख वाचत आहात, ज्या लॅपटॉपवर तुम्ही काम करता, किंवा आधुनिक कार्स ज्या स्वतःहून रस्ता शोधतात... या सर्वांना चालवणारी ही 'बुद्धिमत्ता' नक्की येते कुठून? याचे उत्तर एका छोट्याशा काळ्या चौरस तुकड्यात दडलेले आहे, ज्याला आपण 'सेमीकंडक्टर चिप' किंवा 'मायक्रोचिप' (Microchip) म्हणतो. सध्या जगभरात या चिप्सवरून मोठे 'महायुद्ध' (Tech War) सुरू आहे. अमेरिका, चीन, ताइवान आणि आता भारत... प्रत्येक देशाला स्वतःच्या जमिनीवर या चिप्स बनवायच्या आहेत. टाटा समूहाने गुजरात आणि आसाममध्ये हजारो कोटींचे प्रकल्प सुरू केले आहेत. पण नक्की काय असते या चिपमध्...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

Planetary Parade 2026: विज्ञान दिनी ग्रहांचे दुर्मिळ संचलन - दुर्बिणीशिवाय काय दिसेल?

२८ फेब्रुवारी २०२६: विज्ञान दिनी अवकाशात घडणार ६ ग्रहांची महा-परेड! (संपूर्ण मार्गदर्शक) थोडक्यात: यंदाचा राष्ट्रीय विज्ञान दिवस (National Science Day) भारतासाठी आणि जगासाठी एक खगोलीय भेट घेऊन येत आहे. बुध, शुक्र, मंगळ, गुरू, शनि आणि युरेनस हे सहा ग्रह एका रेषेत दिसणार आहेत. हे दृश्य भारतातून कसे, कधी आणि कोठून पाहायचे? याची ही इत्यंभूत माहिती. नमस्कार विज्ञानप्रेमी मित्रांनो, दरवर्षी २८ फेब्रुवारी हा दिवस आपण 'सर सी. व्ही. रमन' यांनी शोधलेल्या 'रमन इफेक्ट'च्या स्मरणार्थ 'राष्ट्रीय विज्ञान दिवस' म्हणून साजरा करतो. शाळा-महाविद्यालयांमध्ये विज्ञानाचे प्रकल्प मांडले जातात, भाषणे होतात. पण, २०२६ साली निसर्गानेच जणू या दिवसाचे औचित्य साधून आपल्याला एक अद्भुत भेट दिली आहे. येत्या काही दिवसांत, विशेषतः २८ फेब्रुवारीच्या संध्याकाळी, आपल्या सूर्यमालेतील ६ प्रमुख सदस्य (ग्रह) एका रांगेत उभे राहून आपल्याला दर्शन देणार आहेत. या घटनेला खगोलशास्त्रात 'प्लॅनेटरी परेड' (Planetary Parade) किंवा 'ग्रहांचे संचलन' म्हटले ...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

Super-Eddington Black Hole: विश्वातील सर्वात 'भुकेले' कृष्णविवर कसे सापडले?

विश्वाची भूक: भौतिकशास्त्राचे नियम मोडणारा 'सुपर-एडिंग्टन' कृष्णविवर! (Super-Eddington Black Hole Explained) विश्वाच्या सुरुवातीला सूर्यापेक्षा अब्जावधी पट मोठी कृष्णविवरे कशी जन्माला आली? या महाकाय कोड्याचे उत्तर अखेर सापडले आहे. जाणून घ्या LID-568 आणि 'एडिंग्टन लिमिट'चे रहस्य. "नियम हे मोडण्यासाठीच असतात," हे वाक्य आपण अनेकदा चित्रपटात ऐकतो. पण जेव्हा विश्वातील सर्वात शक्तिशाली घटक - 'कृष्णविवर' (Black Hole) - भौतिकशास्त्राचे मूलभूत नियम मोडू लागतात, तेव्हा मात्र शास्त्रज्ञांच्या भुवया उंचावतात. जानेवारी २०२६ च्या अखेरीस खगोलशास्त्राच्या जगात एक खळबळ उडाली. 'जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप' (James Webb Space Telescope) आणि 'चंद्रा एक्सरे ऑब्झर्व्हेटरी' यांनी मिळून अंतराळाच्या खोल गर्भात एका अशा प्राचीन 'राक्षसाचा' शोध लावला आहे, जो आपल्या कल्पनेपेक्षाही जास्त 'खादाड' आहे. या कृष्णविवराचे नाव ...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

इस्त्रोची कमाल! आता अंतराळातही सुरू होतोय 'पेट्रोल पंप'; जाणून घ्या PSLV-C62 मिशनची खास माहिती.

इस्त्रोची अंतराळात ऐतिहासिक झेप! भारताचा पहिला 'स्पेस पेट्रोल पंप' सज्ज; PSLV-C62 आणि 'AayulSAT' बदलणार जगाचे भविष्य नमस्कार विज्ञानप्रेमींनो, कल्पना करा, तुम्ही एक नवीन लक्झरी कार विकत घेतली आहे. तिचे इंजिन उत्तम आहे, टायर्स नवीन आहेत, एसी जोरात चालतोय आणि म्युझिक सिस्टीमही भारी आहे. पण, अचानक त्या कारमधील पेट्रोल संपते. आता कंपनी तुम्हाला म्हणते, "सॉरी, या कारमध्ये पुन्हा पेट्रोल भरता येत नाही. तुम्हाला आता ही कार फेकून द्यावी लागेल आणि नवीन कार विकत घ्यावी लागेल." तुम्हाला हे ऐकून धक्का बसेल ना? किती मोठा मूर्खपणा आणि पैशांची नासाडी आहे ही! पण दुर्दैवाने, गेली ६०-७० वर्षे अंतराळात (Space) हेच घडत आले आहे. आपण शेकडो, हजारो कोटी रुपये खर्च करून सॅटेलाइट (उपग्रह) अंतराळात पाठवतो. जोपर्यंत त्यांच्यात इंधन असते, तोपर्यंत ते काम करतात. एकदा का इंधन संपले, की त्यांची सर्व यंत्रणा (Electronics, Camera, Sensors) चालू असूनही ते 'मृत' घोषित केले जातात आणि अं...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

हिऱ्यांचा पाऊस पाडणारा 'लिंबू' ग्रह! नासाचा आजवरचा सर्वात विचित्र शोध.

लहानपणी भूगोलाच्या पुस्तकात आपण एक वाक्य नेहमी वाचले आहे - "पृथ्वी गोल आहे." केवळ पृथ्वीच नाही, तर मंगळ, गुरू, सूर्य आणि आकाशातील दिसणारा चंद्र, हे सर्व खगोलीय घटक गोलाकार आहेत. विश्वाचा हा एक अघोषित नियमच आहे की, जेव्हा एखादा ग्रह तयार होतो, तेव्हा स्वतःच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे तो नैसर्गिकरित्या 'गोल' आकार धारण करतो. पण, विज्ञानाचे सौंदर्यच हे आहे की, जिथे नियम संपतात, तिथे खरी जादू सुरू होते. हा गोलाकार असण्याचा नियम आता मोडीत निघाला आहे. नासाच्या (NASA) अत्याधुनिक जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (JWST) ने अंतराळात एक असा विचित्र ग्रह शोधून काढला आहे, ज्याचा आकार गोल नसून चक्क 'लिंबासारखा' (Lemon Shaped) किंवा एखाद्या रग्बी बॉलसारखा आहे. इतकेच नाही, तर या ग्रहावर पाण्याची एकही बाटली मिळणार नाही, पण तिथे आकाशातून चक्क हिऱ्यांचा पाऊस (Diamond Rain) पडतो! या ग्रहाचे नाव आहे - PSR J2322-2650b . हा ग्रह आपल्या पृथ्वीपेक्षा कसा वेगळा आहे? तिथे हिरे का पडतात? आणि एक गोल ग्रह 'लिंबू' कसा झाला? या लेखात आपण या रहस्यमयी जगाचा सविस्तर प्रवास...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

Solid State Battery: मोबाईल आणि इलेक्ट्रिक वाहनांचे भविष्य बदलणारे तंत्रज्ञान!

पेट्रोल-डिझेल विसरा! १००० किमी रेंज देणारी 'सॉलिड स्टेट बॅटरी' कशी काम करते?  भविष्यातील तंत्रज्ञान: सुरक्षित, वेगवान आणि शक्तिशाली. तारीख: ९ जानेवारी २०२६ कल्पना करा... तुमची इलेक्ट्रिक गाडी (EV) तुम्ही फक्त १० मिनिटे चार्ज केली आणि त्यानंतर ती नॉन-स्टॉप मुंबई ते दिल्ली धावली. किंवा तुमचा स्मार्ट फोन, ज्याला तुम्ही आठवड्यातून फक्त एकदाच चार्ज करताय. हे वाचायला एखाद्या सायन्स फिक्शन चित्रपटासारखे वाटते ना? पण हे आता स्वप्न राहिले नाही. सध्या लास वेगासमध्ये सुरू असलेल्या CES 2026 (Consumer Electronics Show) मध्ये हे स्पष्ट झाले आहे की आपण बॅटरीच्या एका नव्या युगात प्रवेश करत आहोत. या युगाचे नाव आहे – सॉलिड स्टेट बॅटरी (Solid State Battery). आजच्या या सविस्तर लेखात आपण या क्रांतीकारी तंत्रज्ञानाचे प्रत्येक पैलू उलगडून पाहणार आहोत. अगदी अणू-रेणूंच्या (Atoms) स्तरापासून ते बाजारातील अर्थकारणापर्यंत, हा लेख वाचल्यानंतर तुम्हाला दुसऱ्या कोणत्याही वेबसाइटवर जाण्याची गरज पडणार नाही. Image created with AI १. बॅटरीचा प्रवास: १८०० ते २०२...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »

जमिनीखाली ७०० मीटर खोल: चीनमध्ये सुरू झाली जगातील सर्वात मोठी 'रहस्यमय' प्रयोगशाळा! (JUNO)

Image created with AI कल्पना करा, जर मी तुम्हाला सांगितले की, अगदी याच क्षणी... तुम्ही हे वाक्य वाचत असताना... तुमच्या शरीरातून कोट्यवधी सूक्ष्म कण (Particles) बुलेटच्या वेगाने आरपार जात आहेत , आणि तुम्हाला त्याचा साधा स्पर्शही जाणवत नाहीये, तर? हे एखाद्या सायन्स फिक्शन चित्रपटाचे कथानक वाटू शकते, पण हे १००% सत्य आहे! या अदृश्य आणि 'भुतासारखे' वागणाऱ्या कणांना विज्ञानाच्या भाषेत 'न्यूट्रिनो' (Neutrinos) म्हणतात. आजवर मानवाच्या हाती न लागणाऱ्या या कणांना पकडण्यासाठी चीनने एक अवाढव्य पाऊल उचलले आहे. चीनच्या दक्षिण भागातील काईपिंग (Kaiping) शहरात, जमिनीखाली तब्बल ७०० मीटर खोल जगातील सर्वात मोठी भूमिगत प्रयोगशाळा 'जुनो' (JUNO) उभी राहिली आहे. जमिनीच्या पोटात इतक्या खोलवर हे वैज्ञानिक नक्की काय शोधत आहेत? तिथे एलियन्सचा शोध सुरू आहे की विश्वाच्या उत्पत्तीचे रहस्य उलगडणार आहे? आणि सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न – या महाकाय प्रयोगाचा तुमच्या-आमच्या आयुष्यावर काय परिणाम होणार? चला, विज्ञानाच्या या सर्वात मोठ्या 'अंडरग्राउंड' रहस्यकथेचा...
टिप्पणी पोस्ट करा
Read more »